و به عربى دلدل گويند [ بضم هر دو دال ] و [ بضم جيم ] در فرهنگ بمعنى تيردان آورده « 21 » و به اين بيت نزارى متمسك شده : بيت گر چه دارد ز اعتراض جهول * سينه پر تير طعنه چون حوله « 1 » جندره « 2 » - چوبى كه جامه‌هاى شسته به آن كوبند تا هموار شود . « 22 » مثالش ظهير فاريابى گويد : بيت در طى طاعت آن نفس آمد نهاد خصم * كاسيب قهر تو نهدش يك جندره ( ؟ ) جاجرمينه - [ بفتح جيم ] نام چشمه‌ايست كه چون آفتاب طالع شود آب در آن نماند . جوسه - [ بفتح جيم و سين مهمله ] كو شكست و تعريبش « 3 » جوسق است . جنابه - [ به نون و باى تازى . به وزن گشاده ] بمعنى توأم باشد « 23 » . مثالش حكيم خاقانى فرمايد : بيت دولت و ملت جنابه زاد چو جوزا * مادر بخت يگانه زاى صفاهان جره - [ به وزن مره ] بمعنى جلد و چابك باشد . مثالش امير خسرو گويد : بيت ليك بود اشقر گزيدهء شاه * جره تر ز ابلق سپيد و سياه و بمعنى نر نيز به نظر رسيده . مثالش مختارى فرمايد : بيت بر ياد گرز و تيغ تو محكم كنند و تيز * پيلان مست يشك « 4 » و پلنگان جره ناب و معنى « 5 » سابق نيز از اين بيت ظاهر مىشود و در فرهنگ بمعنى عود « 6 » ، سازى شتر غو مانند اما از آن كوچكتر نيز آمده « 6 » . مثالش شيخ نظامى گويد : بيت مغنى به آن جرهء جان نواز * به آهنگ ما نغمهء نو بساز و امير خسرو نيز فرمايد « 24 » : بيت بيا مطرب آن جرهء طفل وش * چو طفلان ببر گير و بنواز خوش جغاره - [ بفتح جيم و راى مهمله ] در فرهنگ بمعنى بيخ ترهء بهارى باشد كه جغش گويند . مثالش حكيم سوزنى گويد : بيت در مرغ همچو چرغ بچنگالان * مىكاود و جغاره « 7 » نمىيابد و بمعنى نان « 8 » ارزن نيز آورده . و نام قريه‌اى از

--> ( 1 ) « س » « الف » : حوله . ( 2 ) اين لغت و شرح آن از « ب » است . ( 3 ) « س » : به عربى . ( 4 ) « س » : به شك . ( 5 ) « الف » : و بمعنى . ( 6 ) « ب » باشد ؛ « ن » : بود . ( 7 ) « الف » : چغاره . ( 8 ) كلمه از « ن » و « ب » است . ( 21 ) در برهان بمعنى عنكبوت و مخفف جولاه و بمعنى زده شده اعم از پشم و پنبه و غيره و بهندى علتى كه آن را فالج خوانند و با واو مجهول نوعى از سبزه آمده است . ( 22 ) در برهان معنى هر چوب كندهء نا تراشيده و آنچه بدان صوف و شال و جامه‌هاى ديگر شكنجه كنند و كنايه از مردم نا تراشيده و لك‌وپك و ناهموار نيز دارد . ( 23 ) بعبارت بهتر توأمان يعنى دو كودك كه بيك‌بار از مادر متولد شده باشند . ( 24 ) در برهان معنى خمچه و سبو و نرينهء هر جانور و نرينهء بار و باز سفيد و چهار دانگ هر چيز و بمعنى شجاع و دلاور و نام قريه‌اى از شيراز نيز دارد .